ملاسما یا همان لک صورت از مشکلات پوستی رایج است که بر روی زیبایی فرد تاثیر منفی دارد. خانمها بیشتر از آقایان دچار ملاسما میشوند که تغییرات هورمونی و بارداری را میتوانیم مهمترین علت آن بدانیم. اگر میخواهید با ملاسما، علت و نحوه درمان آن بیشتر آشنا بشوید، لطفا تا ادامه این مقاله ما را همراهی کنید.
ملاسما چیست؟
ملاسما یک مشکل پوستی است که در واقع با لکهایی تیره به رنگ خاکستری یا قهوهای روشن روی صورت، بهخصوص در نواحی پیشانی، گونهها، بالای لب، چانه و گاهی روی گردن و ساعد دیده میشود.
عوامل زیادی مثل ژنتیک، تغییرات هورمونی، نور خورشید و… باعث اختلال در عملکرد ملانوسیتها (سلولهای تولید رنگدانه) میشوند. همانطور که گفتیم، این عارضه با ایجاد لک پوستی و هالههای تیره روی پوست، خود را نشان میدهد.
علت ایجاد ملاسما
از لحاظ پزشکی به طور دقیق علت ایجاد ملاسما مشخص نشده است. اما برخی از عوامل میتوانند باعث ایجاد و تشدید لک صورت شوند. علل این عارضه پوستی موارد زیر را شامل میشود:
- ژنتیک و وراثت: یکی از مهمترین علتهای ایجاد ملاسما در افراد، عامل ژنتیکی است. بیشتر کسانی که ملاسما در صورت خود دارند، در خانوادهی خود فردی با این عارضه را داشتهاند. پس میتوانیم بگوییم لک پوستی علت ژنتیکی هم دارد.
- رنگ پوست تیره: نژادهایی که رنگ پوست تیره دارند بیشتر مستعد لک صورت هستند. پزشکان علت این موضوع را فعالیت بیشتر ملانوسیتهای (سلولهای تولید رنگدانه) موجود در پوست افراد تیره میدانند.
- نور خورشید: نور خورشید هم جزء عواملی است که میتواند باعث ایجاد لک پوستی و حتی تشدید آن شود. اشعههای خورشید تولید رنگدانههای پوستی را تحریک میکنند که میتواند منجر به ملاسما در صورت شود. به همین دلیل، در فصل تابستان احتمال برگشت ملاسما حتی بعد از درمان وجود دارد. در این حالت استفاده از کرم ضد آفتاب به صورت منظم توصیه میشود.
- تغییرات هورمونی: بارداری و مصرف قرصهای ضد بارداری هم یکی از علتهای شایع ایجاد ملاسما است. برخی از زنان به هورمونهای پروژسترون و استروژن حساسیت بالاتری دارند که منجر به ایجاد لک صورت در آنها میشود.
روشهای درمان ملاسما
همان طور که اشاره کردهایم برخی از علتهای لک صورت جزو عوامل خارجی هستند. به عنوان مثال، بعد از بارداری احتمال رفع ملاسما پس از چند ماه یا چند سال وجود دارد. اما برخی از ملاسماها ممکن است حتی با رفع عامل خارجی از بین نروند که در این صورت درمان زیر نظر متخصص پوست توصیه میشود.
به طور کلی اولین روش پیشگیری از ایجاد لک صورت استفاده از کرمهای ضد آفتاب هر دو ساعت یکبار در محیطهای بیرونی است. روشهای تخصصی درمان و رفع ملاسما و لک پوستی، موارد زیر را شامل میشوند:
کرمهای روشنکننده و ضد لک
اولین راهکار درمانی برای از بین بردن و کاهش لک صورت استفاده از کرمهای ضد لک با خاصیت روشنکننده است. این کرمها دارای مواد موثرهای مثل کورتیکواستروئید، هیدروکوئینون، ترتینوئین و اسید آزلائیک هستند که به نوعی از تحریک بیش از حد ملانوسیتها و ایجاد لک پوستی جلوگیری میکنند.
لایهبرداری
یکی دیگر از روشهای درمانی ملاسما، لایهبرداری بخش فوقانی پوست یا همان اپیدرم است. با لایه برداری از طریق استفاده از مواد شیمیایی لایهبردار مثل اسید گلیکولیک و یا میکرودرم ابریژن، بخشهایی از پوست که دارای لک هستند، از بین رفته و اپیدرم برای تشکیل پوست جوان و بدون ملاسما تحریک میشود.
لیزر درمانی
اگر استفاده از کرمهای روشنکننده و لایهبردار کافی نباشد، پزشک متخصص پوست، لیزر درمانی را در کنار این روشها پیشنهاد میکند. در لیزر درمانی تجمع ملانینها در بخشهایی از پوست صورت که موجب لک صورت شدهاند با لایهبرداری عمیقتر و به نوعی جوانسازی پوست (رفع پوست مردهها) کمرنگ شده یا از بین میروند.
جمعبندی
لک ملاسما از جمله اختلالات پوستی است که باعث پیدا شدن لکههای تیره بر روی پوست، بهخصوص در نواحی صورت میشود. این لکها بیشتر در زنان در دوران بارداری یا با مصرف قرصهای ضد بارداری ایجاد میشوند. دلایل ژنتیکی، نوع نژاد پوست و… هم در ایجاد ملاسما دخیل هستند. برای پیشگری و عدم تشدید ملاسما باید حتما از کرم ضد آفتاب استفاده کنید. یکی از درمانهای تخصصی، استفاده از لیزر درمانی توسط پزشک متخصص است.