بوتاکس چیست
تزریق بوتاکس با فلجکردن عضلاتی که باعث ایجاد چین و چروک میشوند، ظاهر را بهبود میدهد. همچنین این روش درمان میتواند شرایط پزشکی از جمله میگرن، هایپرهیدروزیس یا تعریق زیاد، مثانه بیش فعال و مشکلات چشمی را بهبود ببخشد. برای حفظ نتایج به صورت دائمی، این روش باید هر سه تا شش ماه یکبار تکرار شود.
بوتاکس چیست؟
بوتاکس یکی از شناختهشدهترین برندهای تزریق سم بوتولینوم است. سموم بوتولینوم، نوروتوکسینهایی هستند که بر روی اعصاب تأثیر میگذارند و باعث ضعیفشدن عضلات میشوند. تزریق سم بوتولینوم ممکن است به دلایل زیبایی یا پزشکی انجام شود. متخصصین زیبایی برای رفع چین و چروک ها، جلوگیری از سردردهای میگرنی و درمان طیف گستردهای از بیماریهای دیگر، مقادیر کمی بوتاکس را به قسمتهای مورد نظر تزریق میکنند.
سموم بوتولینوم به طور طبیعی در خاک و غذاهای آلوده وجود دارد. اگر مقدار زیادی سم بوتولینوم مصرف کنید یا باکتری وارد زخم شود، ممکن است به بوتولیسم مبتلا شوید. این اختلال جدی سیستم عصبی بر تنفس تأثیر میگذارد. در نتیجه، برای ایمنی و اثربخشی مطلوب، بوتاکس در آزمایشگاه تولید میشود. تکنسینها سموم بوتولینوم را رقیق و استریل میکنند تا باعث بوتولیسم نشوند.
ما بوتاکس را برای رفع چین و چروک های صورت مانند خطوط پنجه کلاغی و خطوط اخم استفاده میکنیم. با این حال، بوتاکس تاریخچه گستردهای دارد و امروزه هنوز برای درمان تعدادی از مسائل مختلف پزشکی استفاده میشود.
تاریخچه استفاده از بوتاکس
سم بوتولینوم برای اولین بار در سال ۱۸۹۷، پس از این موضوع کشف شد که گروهی از نوازندگان بلژیکی پس از اجرای مراسم تدفین، هنگام خوردن ژامبون دودی مریض شدند. به دنبال این رویداد، ژامبون برای تجزیهوتحلیل برای یک استاد باکتریشناسی به نام امیل ون ارمنجم، در دانشگاه گنت فرستاده شد. دکتر ون ارمنجم در ابتدا با بررسی ژامبون و انجام آزمایشهای متعدد، این باکتری را کشف کرد؛ اما بعداً توسط دانشمندان آمریکایی در طول جنگ جهانی دوم، سم بوتولینوم جداسازی شد. این باکتری در طول اواسط دهه ۱۹۰۰، در ایالات متحده بیشتر مورد مطالعه قرار گرفت و در نهایت، دانشمندی بنام دراکمن در سال ۱۹۶۵ در حین انجام مطالعات حیوانی، اثر فلجکننده سم را کشف کرد.
اولین بار برای درمان چه بیماریهایی از بوتاکس استفاده شد؟
در دهه ۱۹۷۰ یک چشمپزشک آمریکایی به نام دکتر آلن اسکات، بررسی این سم را به عنوان یک درمان احتمالی برای اختلالات چشمی شروع کرد. در سال ۱۹۷۸، او برای اولین بار در تلاش برای بهبود عضلات چشم پس از عمل جراحی جداشدگی شبکیه، این سم را به بیمار تزریق کرد. این آزمایش موفقیتآمیز بود و راه را برای سایر بیماران از جمله کسانی که از استرابیسم یا ناهماهنگی چشمها رنج میبردند، هموار کرد. تحقیقات پیشگامانه دکتر اسکات باعث شد که او به عنوان «پدر بوتاکس» شناخته شود.
پزشکان در رشتههای دیگر در مورد تحقیقات دکتر اسکات شنیدند و خیلی سریع شروع به استفاده از این باکتری برای مسائل دیگری مانند دندان قروچه و میگرن کردند؛ اما فراتر از رفع این مشکلات پزشکی، این تحقیقات یک نتیجه غیرمنتظره نیز داشت: بیماران متوجه شدند که خطوط ریز اطراف چشمهایشان نیز از بین میرود.
FDA در ابتدا داروی OnabotulinumtoxinA را برای استفاده درمانی در سال ۱۹۸۹ تأیید کرد. از این دارو، علاوه بر درمان استرابیسم (دو بینی)، برای بلفارواسپاسم (وضعیتی که در آن چشمها بهطور غیرارادی بسته میشوند) نیز استفاده شد. او تمام حقوق این دارو را در سال ۱۹۹۱ فروخت و توزیعکننده جدید، آلرگان، آن را به بوتاکس تغییر نام داد.
از چه زمانی استفاده از بوتاکس برای رفع چین و چروک صورت تأیید شد؟
در طی دهه ۱۹۹۰، بوتاکس به عنوان ابزاری قدرتمند برای کمک به حفظ ظاهری جوانتر شناخته شد. پزشکان به طور فزایندهای در استفاده از آن برای اهداف زیبایی مهارت پیدا کردند و از سال ۲۰۰۲، این دارو برای کاربردهای زیبایی، از جمله رفع چین و چروک، خطوط پنجه کلاغی و خطوط پیشانی، تأییدیه FDA را دریافت کرد.
امروزه بوتاکس با تأییدیه FDA برای کاربردهای مختلف زیبایی مورد استفاده قرار میگیرد. همچنین این روش برای درمان بیماریهای چشمی و مواردی که باعث انقباضات ماهیچهای، میگرن مزمن، مثانه بیش فعال و تعریق شدید زیر بغل و کف دست میشوند، مورد استفاده قرار میگیرد. از بوتاکس میتوان برای فلجکردن استراتژیک عضلات صورت جهت جوانسازی، رفع چین و چروک، لیفت ابرو، لاغری خط فک و موارد دیگر استفاده کرد.
کاربردها و مزایای بوتاکس چیست؟
تزریق بوتاکس برای رفع علائم پیری و جوانسازی استفاده میشود. این درمان میتواند خطوط ریز و چین و چروک را در چندین ناحیه صورت شما از جمله موارد زیر از بین ببرد:
- ابرو
- پیشانی
- اطراف بینی
- چشم (خطر پنجه کلاغ)
- لب
- چانه
- خط فک
- گردن
بوتاکس چندین دهه است که در صنعت پزشکی استفاده میشود. این دارو ممکن است برای درمان موارد زیر توصیه شود:
- چشمهای ضربدری (استرابیسم).
- انقباضات بیش از حد عضلانی (دیستونی).
- تعریق بیش از حد (هیپرهیدروزیس).
- تکان خوردن پلک.
- میگرن مزمن.
- مثانه بیش فعال.
- اسپاستیسیتی اندام فوقانی کودکان.
- اسپاستیسیتی بزرگسالان.
- بلفارواسپاسم.
- دیستونی دهانه رحم.
چه افرادی نمیتوانند بوتاکس تزرق کنند؟
تزریق بوتاکس نسبتاً بیخطر است. با این حال، بانوان باردار یا شیرده نباید از این روش درمانی استفاده کنند. همچنین در صورتی که مشکلات زیر را دارید، نباید این درمان را دریافت کنید:
- بیماری عصبی عضلانی.
- افتادگی پلک (پتوز).
- ضعف عضلات صورت.
ماندگاری بوتاکس چقدر است؟
در عرض سه تا شش ماه پس از درمان بوتاکس، سموم از بین میروند و ماهیچهها دوباره حرکت میکنند. در نتیجه، چین و چروکها برمیگردند و مسائلی مانند میگرن و تعریق ممکن است از سر گرفته شوند. برای حفظ نتایج، باید هر سه تا شش ماه یکبار بوتاکس را ترمیم کنید. البته بهتر است در مورد زمان دریافت مجدد این درمان، با پزشک خود مشورت کنید.
مراحل تزریق بوتاکس
تزریق بوتاکس یک روش زیبایی سرپایی است و مدت زمان زیادی طول نمیکشد؛ اما پیش از انجام این روش درمانی بهتر است با متخصص زیبایی خود مشورت کرده و داروها و مکملهای مصرفی خود را به او اطلاع دهید. برخی از داروها خطر کبودی در محل تزریق را افزایش میدهند. این داروها شامل داروهای ضدانعقاد یا رقیقکنندههای خون (وارفارین) و داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی (NSAIDs) میشوند. همچنین مصرف الکل، شما را مستعد التهاب و کبودی در ناحیه تزریق میکند.
در حین تزریق بوتاکس، پزشک شما از یک سوزن ظریف برای تزریق مقادیر کمی بوتاکس به ناحیه درمان استفاده میکند. بسته به انتظارات و نیازهای شما، ممکن است چندین تزریق در نقاط مختلف دریافت کنید. موارد دیگری که باید در مورد جلسه بوتاکس درمانی بدانید، عبارتاند از:
- بوتاکس یک عمل سرپایی است. شما میتوانید همان روز به خانه بروید.
- درد معمولاً بسیار خفیف بوده و ممکن است هنگام تزریق، احساس سوزش کنید؛ اما تزریق خیلی سریع انجام میشود.
مراقبتهای بعد از بوتاکس
پس از انجام تزریق ممکن است شاهد قرمزی یا کبودی در ناحیه مورد نظر باشید. برای بهبود سریعتر میتوانید کارهای زیر را انجام دهید:
- به مدت ۱۲ ساعت ناحیه درمان را فشار ندهید.
- سه تا چهار ساعت بعد از تزریق، دراز نکشید.
- تا ۳ ساعت پس از تزریق، از هرگونه ورزش خودداری کنید.
- تا ۲۴ ساعت پس از تزریق از فعالیت بدنی خودداری کنید.
- حدود یک ساعت پس از درمان میتوانید اخم کرده و ابروهای خود را بالا ببرید. این تمرینات صورت ضروری نیستند؛ اما ممکن است به نتایج بهتری منجر شوند.
- تا 24 ساعت کامل بعد از بوتاکس از ماساژ صورت یا سر خودداری کنید. همچنین باید از مالیدن صورت خود در ناحیه تحت درمان خودداری کنید.
- حداقل به مدت 24 ساعت به سونا یا جکوزی نروید. این امر به جلوگیری از کبودی کمک میکند، زیرا گرما میتواند فشار خون شما را افزایش دهد.
با این حال، پزشک شما دستورالعملهایی که باید رعایت کنید را به طور کامل در اختیار شما قرار میدهد. این دستورالعملها را بادقت رعایت کنید تا کبودی رخ ندهد و خیلی سریع بتوانید به فعالیتهای روزانه خود بازگردید.
انواع بوتاکس های مورد تایید وزارت بهداشت
- دیسپورت: مرغوب ترین و محبوب ترین بوتاکس موجود در ایران و ساخت انگلستان میباشد و در دوزهای 300 و 500 واحدی در دسترس است.
- نورونوکس: ساخت شرکت مدی توکس کره جنوبی و 50 و 100 و 200 واحدی میباشد.
- مصپورت: این دارو ساخت ایران و دارای تاییدیه وزارت بهداشت میباشد و بدلیل قیمت مناسب و کیفیت بالا در بین ایرانیان طرفداران زیادی دارد.
- زئومین آلمان
- دیستون ایران
جمعبندی
تزریق بوتاکس یکی از روشهای محبوب و مؤثر در حوزه زیبایی و درمان برخی مشکلات پزشکی است. این روش، به دلیل نتایج سریع و دوران نقاهت کوتاه، توانسته است جایگاه ویژهای در میان افراد مختلف پیدا کند. با این حال، همانند هر روش پزشکی دیگر، آگاهی از مزایا و معایب آن، مشاوره با پزشک متخصص و انتخاب مراکز معتبر، از اهمیت بالایی برخوردار است.